Uruchomienie programu energetyki jadrowej wiąże się z koniecznością rozpoczęcia przez Rząd RP szeroko zakrojonej kampanii informacyjnej mającej na celu zyskanie pełnego poparcia dla budowy elektrowni w Polsce. Obecnie poziom poparcia nie jest wystarczający, by zyskać w opinii publicznej partnera w planowanym projekcie. Wynika to z wielu powodów, a głównym źródłem oporu jest niewystarczająca wiedza Polaków na temat działania elektrowni jądrowej oraz doświadczenia z tragedii do której doszło podczas wybuchu w elektrowni jądrowej w Czarnobylu.

Obecnie technologia oraz stosowane w elektrowniach jądrowych systemy bezpieczeństwa praktycznie uniemożliwiają powtórkę zdarzeń z Czarnobyla. Należy jednak zauważyć, że ostatnio poparcie dla budowy elektrowni jądrowej nieznacznie wzrosło. Dzieje się to m.in. poprzez działania edukacyjne i informacyjne podejmowane np. przez media (cykl „Atom dla Polski” w Gazecie Wyborczej) lub poszczególne koncerny energetyczne (np. „Energetyka Atomowa – nowoczesna i przyjazna” autorstwa Grupy CEZ i Gazety Prawnej).

Krokiem w kierunku pozyskania poparcia społecznego dla energetyki jądrowej jest ogłoszenie na początku sierpnia br. przez Ministerstwo Gospodarki przetargu na kampanię informacyjną o energetyce jądrowej. Budżet na działania informacyjne przewidziane w kampanii wynosi 22 mln zł do końca 2012 roku. Tylko w 2010 roku jest zarezerwowane na ten cel 6 mln zł, a w następnych dwóch latach planowane są wydatki rzędu 8 mln zł rocznie. Kampania ma się rozpocząć jesienią. Resort chce, aby do przetargu zgłosiły się największe firmy medialne w Polsce, które będą w stanie przeprowadzić kampanię informacyjną o takiej skali.

Badania opinii społecznej

Jak wskazują badania opinii społecznej przeprowadzone przez Pentor w dniach 21-26 listopada 2008r. na reprezentatywnej grupie Polaków powyżej 15. roku życia, prawie połowa Polaków (47 proc.) uważa, że Polska powinna w najbliższym czasie zbudować elektrownię jądrową, 38 proc. jest przeciw, a 15 proc. nie ma zdania.

Budowę elektrowni w Polsce zdecydowanie częściej popierają mężczyźni (61 proc.) niż kobiety (35 proc.), najbardziej przychylne są mu osoby młode (do 29. roku życia - 53 proc.), zaś najmniej przedstawiciele najstarszej grupy wiekowej (powyżej 60 lat - 41 proc. poparcia).

Zwolennikami budowy elektrowni są osoby z wyższym wykształceniem (66 proc.), pochodzące z miejscowości do 20 tys. mieszkańców (66 proc.) i z dużych miast (powyżej 200 tys. mieszkańców - 58 proc. poparcia), o wysokich dochodach (powyżej 4 tys. miesięcznie - 60 proc. poparcia), reprezentujące grupę menedżerów (70 proc.) i studentów (57 proc.).

Najczęstszymi przeciwnikami budowy elektrowni jądrowych są osoby z wykształceniem podstawowym (38 proc. poparcia), pochodzące z miast od 50 tys. do 200 tys. mieszkańców (40 proc.), o niskich dochodach (do 1 tys. zł miesięcznie - 33 proc. poparcia), należące do grupy gospodyń domowych (25 proc.).

Budowę elektrowni jądrowej w pobliżu miejsca zamieszkania respondenta, nawet przy założeniu, że zapewni to tańszą energię, nowe miejsca pracy i rozwój regionu, popiera w sumie 43 proc. respondentów, przeciwnego zdania jest 47 proc., 10 proc. nie ma wyrobionej opinii.

Budowę elektrowni w pobliżu ich miejsca zamieszkania popierają osoby z wyższym wykształceniem (55 proc.), z miast powyżej 200 tys. mieszkańców (56 proc.), reprezentujące grupę menedżerów (63 proc. poparcia). Najmniej entuzjastycznie do tej koncepcji podchodzą osoby z wykształceniem podstawowym (35 proc. poparcia), pochodzące z miast od 50 tys. do 200 tys. mieszkańców (32 proc.), należące do grupy gospodyń domowych (26 proc. poparcia).

Prawie połowa Polaków (48 proc.) nie próbuje nawet udzielić odpowiedzi na pytanie, ile jądrowych reaktorów energetycznych w elektrowniach jądrowych pracuje w odległości do 300 km od granic Polski. Poprawnej odpowiedzi (25 reaktorów) udzieliło jedynie 3 proc. badanych. Najwięcej poprawnych odpowiedzi udzieliły osoby z wyższym wykształceniem, mieszkańcy miast powyżej 200 tys. mieszkańców, menedżerowie i studenci (we wszystkich grupach odsetek wyniósł 6-7 proc.).

Do najczęściej wymienianych powodów sprzeciwu wobec budowy elektrowni jądrowych w Polsce należy obawa przed konsekwencjami awarii elektrowni (54 proc.), kojarzenie energetyki jądrowej z awarią w Czarnobylu (51 proc.), brak informacji o zagrożeniach i korzyściach związanych z energetyką jądrową (26 proc.) oraz problemy ze składowaniem wypalonego paliwa i odpadów promieniotwórczych (15 proc.).

Biorąc pod uwagę przytoczone wyniki można wywnioskować, że podjęcie działań informacyjnych w kierunku promocji jądra jako bezpiecznego i taniego źródła energii wydaje się konieczne.

Działania komunikacyjne

Z uwagi na pionierski charakter projektu budowy elektrowni jądrowej w Polsce oraz niski poziom wiedzy nt. energetyki jądrowej, na początku października 2011 r. została zainicjowana kampania informacyjno-edukacyjna nt. energetyki jądrowej pod nazwą "Świadomie o atomie". W ramach kampanii planowane są działania edukacyjne na temat energetyki jądrowej oraz bieżąca informacja o postępach prac w projekcie. Głównym narzędziem kampanii jest portal www.swiadomieoatomie.pl, który stanowi bazę do działań komunikacyjnych. W jego tworzeniu biorą udział eksperci naukowi (m.in. z NCBJ) oraz pracownicy merytoryczni spółki.
W ramach działań poprzedzających ogłoszenie listy trzech lokalizacji, zorganizowane zostało w dniu 24 listopada 2011 r. spotkanie informacyjne z wójtami poszczególnych gmin, z terenów wskazanych lokalizacji. Następnie odbyły się spotkania informacyjne z władzami i mieszkańcami gmin.. W ich trakcie tych spotkań informacyjnych, inwestor zadeklarował pełną gotowość do przedstawiania szczegółowych informacji, wyjaśnień lub analiz na kolejnych spotkaniach, które mają być w przyszłości organizowane systematycznie.

Lista głównych organizacji i instytucji zajmujących się informacją, edukacją i komunikacją społeczną dotyczącą szeroko pojętej energetyki jądrowej: