W ramach przygotowań do wprowadzenia energetyki jądrowej w Polsce już rozpoczęto zmiany organizacyjne w Ministerstwie Gospodarki m.in. powołując Departament Energii Jądrowej, którego obecnym szefem jest Mirosław Lewiński.

Główne zadania powołanego departamentu to m.in.: prowadzenie spraw związanych z okrślaniem kierunków dostaw oraz źródeł wytwarzania energii, ze szczególnym uwzględnieniem energii atomowej oraz wprowadzeniem nowych rozwiązań i technologii służących dywersyfikacji źródeł nośników energii.

Natomiast do zadań dyrektora Departamentu Energii Jądrowej należy m.in. koordynowanie przygotowywania, we współpracy z innymi komórkami organizacyjnymi, dokumentów dotyczących polityki państwa w zakresie rozwoju i funkcjonowania energetyki jądrowej oraz nadzorowanie opracowywania i uzgadniania projektów aktów prawnych dotyczących energii jądrowej, w tym związanych z uruchamianiem programu energetyki jądrowej.

Do obowiązków dyrektora należy także koordynowanie dokonywania analiz dotyczących harmonogramu budowy kolejnych bloków elektrowni jądrowych z uwagi na zapotrzebowanie na energię elektryczną, wymagania środowiskowe oraz uwarunkowania ekonomiczne a także koordynowanie przygotowywania programu działań w zakresie gospodarki odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym oraz prowadzenie stałego monitoringu jego realizacji. 

Natomiast nowy projekt Polityki energetycznej Polski do 2030 r. przewiduje, że za 20 lat mniej niż 60 proc. energii elektrycznej ma być produkowane z węgla (obecnie ponad 94%), a prawie 16 proc. będzie pochodzić z paliw jądrowych. Strategia mowi, że wybudowane zostaną dwa zakłady, w których zainstalowane będą po dwa reaktory o łącznej mocy 4-5 Gwe.

Ministerstwo rozpoczęło również wizyty w krajach, które potencjalnie mogłyby się stać partnerami w budowie pierwszej elektrowni jądrowej. Adam Szejnfeld, dotychczasowy Sekretarz Stanu w Ministerstwie odbył oficjalną wizytę m.in. we Francji gdzie spotkał się z przedstawicielami m.in. banku Societe Generale oraz grup energetycznych Electricite de France (EDF) i GDF Suez zainteresowanymi udziałem w projekcie. Natomiast podczas pobytu w Chinach w 2008 roku o pomoc przy budowie siłowni jądrowych Premier Donald Tusk poprosił premiera Korei Południowej.

"Agencja Energetyki Jądrowej"

W ramach przygotowań do wprowadzenia energetyki jądrowej Ministerstwo Gospodarki planuje powołanie w 2011/2012 roku agencji energetyki jądrowej. Agencja zajmie się m.in. badaniami (np. analizy konkurencyjności produkcji energii jądrowej w porównaniu do innych źródeł), kształceniem kadr i prowadzeniem kampanii informacyjnej. Instytucja działać też będzie w kierunku aktywizacji krajowego przemysłu na cele projektu elektrowni oraz zajmie się także strategią rozwoju energetyki jądrowej oraz monitorowaniem badań nowych technologii jądrowych, które będą stosowane w przyszłości.

Współpraca Ministerstwa Gospodarki i Państwowej Agencji Atomistyki            

Kolejnym krokiem poczynionym w ramach przygotowań do wprowadzenia energetyki jądrowej w Polsce było podpisanie 23 marca br. w Ministerstwie Gospodarki porozumienia pomiędzy Prezesem PAA - Polskiej Agencji Atomowej, a Hanną Trojanowską, Pełnomocnikiem Rządu ds. Polskiej Energetyki Jądrowej. Strony porozumienia zobowiązały się do współpracy przy opracowywaniu regulacji prawnych umożliwiających przygotowanie i wdrożenie Programu polskiej energetyki jądrowej. Pełnomocnik Rządu ds. Polskiej Energetyki Jądrowej oraz PAA będą współpracować przy nowelizacji ustawy Prawo atomowe. Nowe przepisy będą regulować m.in. kwestie bezpieczeństwa jądrowego, ochrony radiologicznej, ochrony fizycznej i zabezpieczeń materiałów jądrowych. Ich opracowanie umożliwi realizację Programu Polskiej Energetyki Jądrowej.W znowelizowanej ustawie znajdzie się także zapis o utworzeniu nowego organu nadzoru nad bezpieczeństwem jądrowym i ochroną radiologiczną – Komisji Bezpieczeństwa Jądrowego i Ochrony Radiologicznej. PAA zostanie natomiast przekształcona w Urząd Bezpieczeństwa Jądrowego i Ochrony Radiologicznej, za pośrednictwem którego Komisja będzie wykonywać swoje zadania. Zgodnie z ustaleniami, prezes PAA podejmie działania, które pozwolą wdrożyć do Prawa atomowego Dyrektywę Rady 2009/71/Euratom, ustanawiającą wspólnotowe ramy bezpieczeństwa jądrowego.Strony porozumienia zobowiązały się, że będą dążyć do tego, aby nowe Prawo atomowe weszło w życie w terminie, który umożliwi Komisji wydawanie zezwoleń na budowę i eksploatację elektrowni jądrowej, a więc przed 1 stycznia 2014 r.

Projekt Programu Polskiej Energetyki Jądrowej

W sierpniu br. Ministerstwo Gospodarki opracowało projekt Programu Polskiej Energetyki Jądrowej DO PODLINKOWANIA:  http://www.mg.gov.pl/files/upload/10960/program_pej_16082010_v2.pdf określający szczegółowy zakres oraz terminy realizacji działań mających na celu uruchomienie w Polsce pierwszej elektrowni jądrowej. 16 sierpnia 2010 r. dokument został skierowany do konsultacji międzyresortowych i społecznych. Resort szacuje, że na realizację Programu w latach 2010-2020 należy przeznaczyć ok. 703 mln zł. 

Harmonogram Programu obejmuje następujące etapy: 

•      Etap I - do 30.06.2011: opracowanie i przyjęcie przez Radę Ministrów Programu polskiej energetyki jądrowej do 31.12.2010; uchwalenie i wejście w życie przepisów prawnych niezbędnych dla rozwoju i funkcjonowania energetyki jądrowej do 30.06.2011, 
• Etap II - 1.07.2011 - 31.12.2013: ustalenie lokalizacji i zawarcie kontraktu na budowę pierwszej elektrowni jądrowej, 
• Etap III - 1.01.2014 - 31.12.2015: wykonanie projektu technicznego i uzyskanie wymaganych prawem uzgodnień, 
• Etap IV - 1.01.2016 - 31.12.2022: pozwolenie na budowę i budowa pierwszego bloku pierwszej elektrowni jądrowej, rozpoczęcie budowy kolejnych,
•    Etap V - 1.01.2023 - 31.12.2030: budowa kolejnych bloków elektrowni jądrowych.     

Jednym z najważniejszych działań przewidzianych w Programie jest stworzenie odpowiednich ram prawnych i instytucjonalnych dla funkcjonowania w kraju sektora jądrowego. Program zakłada przyjęcie pakietu ustaw regulujących jego poszczególne obszary, w tym m.in.: 

1. ustawy o energetyce jądrowej, która określi m.in. proces przygotowania i realizacji inwestycji w budowę obiektów energetyki jądrowej. Ustawa regulować będzie również kwestie dotyczące postępowania z wypalonym paliwem i odpadami promieniotwórczymi, 
2. nowelizację prawa atomowego, które zdefiniuje wymogi bezpieczeństwa dla obiektów jądrowych zarówno na etapie ich budowy jak i eksploatacji,
3. ustawy o odpowiedzialności cywilnej za szkody jądrowe, która ustanowi normy regulujące kwestię ewentualnych szkód jądrowych,

Zmiany w prawie pozwolą ukształtować docelowy model polskiej energetyki jądrowej, którego podstawę będą stanowić cztery główne podmioty: 

1.   Komisja Bezpieczeństwa Jądrowego i Ochrony Radiologicznej (KBJiOR) - centralny, niezależny organ administracji państwowej pełniący rolę dozoru jądrowego. Głównym zadaniem Komisji będzie zapewnienie systemu nadzoru nad bezpieczeństwem jądrowym i ochroną radiologiczną, ochroną fizyczną obiektów jądrowych oraz zapobieganie niepowołanemu rozprzestrzenianiu materiałów jądrowych. 
2. Agencja Energetyki Jądrowej (AJ) podległa ministrowi właściwemu do spraw gospodarki, której podstawowym zadaniem będzie wytyczanie i koordynowanie realizacji strategii rozwoju energetyki jądrowej. 
3. Zakład Unieszkodliwiania Odpadów Promieniotwórczych (ZUOP) - instytucja wykonująca zadania w zakresie postępowania z odpadami promieniotwórczymi, w tym wypalonym paliwem jądrowym. 
4. Inwestorzy obiektów energetyki jądrowej, a po rozpoczęciu ich eksploatacji operatorzy, posiadający doświadczenie i wiedzę oraz odpowiednie zasoby finansowe niezbędne do budowy i eksploatacji takich obiektów. 

W Programie przewidziano działania, które zapewnią polskim elektrowniom dostawy uranu ze źródeł zewnętrznych i wewnętrznych. Na zlecenie MG zostanie przeprowadzona stosowna analiza, w której rozpoznane zostaną również zasoby uranu na terytorium Polski. 

Resort gospodarki opracuje także Krajowy plan postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym. Oprócz harmonogramu działań i kosztów, będzie on zawierał rekomendacje dotyczące wyboru systemu postępowania z wypalonym paliwem. 

W Programie określony został również system zapewnienia i rozwoju kadr dla instytucji i przedsiębiorstw związanych z energetyką jądrową. We współpracy z zagranicznymi instytucjami realizowane będą m.in. szkolenia edukatorów dla potrzeb polskich uczelni. 

Istotnym elementem Programu jest możliwie najszersze zaangażowanie w jego realizację krajowego przemysłu. W tym celu zostanie przeprowadzona inwentaryzacja potencjału polskich przedsiębiorstw, które mogłyby stać się dostawcami produktów i usług dla sektora jądrowego. 

Autorzy Programu wiele uwagi poświęcili także kwestii komunikacji ze społeczeństwem. W dokumencie zaplanowano działania informacyjne i edukacyjne oraz zdefiniowano udział społeczeństwa w podejmowaniu decyzji dotyczących energetyki jądrowej. 

Projekt Programu Polskiej Energetyki Jądrowej zostanie przedłożony i winien zostać przyjęty przez Radę Ministrów do 31 grudnia 2010 r. 

Ministerstwo Gospodarki podkreśla, że działania przygotowawcze związane z wprowadzeniem energetyki jądrowej w Polsce są realizowane zgodnie z ustawodawstwem wewnętrznym Polski oraz z pełnym poszanowaniem przepisów prawa międzynarodowego i regulacji UE, a także zgodnie z zaleceniami Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA). Harmonogram działań stanowi rozwinięcie zapisów Polityki energetycznej Polski do 2030 roku, Planu strategicznego Ministerstwa Gospodarki oraz Ramowego Harmonogramu Działań dla Energetyki Jądrowej.